Мұғалімдер – адам тағдырының инженерлері. Олар өздерінің оқытатын пәндері бойынша білімді ғана емес,сонымен қатар әлеуметтену дағдыларын да сіңіреді, сыйластыққа, сүйіспеншілікке, өзара көмекке үйретеді. Бұл бір кездері адам таңдаған мамандық қана емес, жүректің шақыруы. Бұл мереке мұғалімдерге сүйіспеншілігі мен шыдамдылығы, даналығы мен адалдығы үшін алғыс айтуға мүмкіндік береді. Дүниежүзілік мұғалімдер күні барлығын өмірін өзгерткен сүйікті мұғалімін еске алуға шақырады.

Мұғалімнің арнайы миссиясы бар. Бірінші сыныптан бастап балаға мұғалім ақылшы және тәрбиешіге айналады, ал мектеп пен колледж екінші үйге айналады. Бүгінгі таңда мұғалімдердің қосқан үлесінің арқасында Қазақстанда білім алу әр адамға жақсы болашақ пен бүкіл елдің жетістігінің кілтін алуға мүмкіндік береді. Мұғалімдер күні салтанатты күнге айналды, өйткені бұл мұғалімнің қоғам үшін маңыздылығын, оның еңбегінің құндылығын айқын көрсетеді.

Ұстаздардың мерекесі жас ұрпақты тәрбиелеуге мол үлесін қосқан адамдарға лайықты назар аударуға мүмкіндік береді. Балалардың білім беруіне үлкен жауапкершілік пен күшті қажет етеді, сондықтан мұғалімдерді мадақтау және қолдау керек.

Жас ұрпақ дұрыс өмір салтын ұстанбайды, ал кейбір жағдайларда тұқым қуалап берілетін қасиеттері соншалықты жақсы болмайды, сондықтан жастардың үлкен пайызы баласыз адамдар қатарын толтыру қаупіне кез болады. Жасөспірімдердің репродуктивті денсаулығы нашар.

Оған кері әсер ететін факторларға мыналар жатады:

– жыныстық өмірдің ерте басталуы;

– жыныстық жолмен берілетін аурулардың үлкен пайызы;

– алкогольді ішетін және темекі шегетін жастар санының көптігі.

Мұның бәрі өте жас қыздардың түсік жасатуға келетіндігіне әкеледі және бұл олардың репродуктивті денсаулығына әсер етпеуі мүмкін емес. Бұл жыныс жүйесіндегі әртүрлі ауруларға, айлық циклдің бұзылуына әкеледі. Статистикаға сүйенсек, отбасылық өмірдің басталуына қарай әрбір екінші адамда адамның репродуктивті денсаулығына тікелей немесе жанама әсер етуі мүмкін созылмалы аурулары болады. Сондықтан соңғы кездері медицина қызметкерлері ғана емес, бүкіл қоғам осы мәселеге қатты алаңдаулы.

Адамның репродуктивті денсаулығы мен қоғам бір-бірімен тығыз байланысты. Репродуктивті денсаулықты сақтау шарттары:

1. Қалаусыз жүктіліктің алдын-алу бірінші орында тұруы керек;

2. Жыныс жүйесінің барлық ауруларының алдын-алумен және емдеумен белсенді айналысу керек;

3. Қазіргі заманғы контрацептивтер сізге қажетсіз жүктіліктің алдын алуға мүмкіндік береді, оларды қолдану керек;

4. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың барлығын дұрыс емдеу. Кез-келген жүктілікті жоспарлаған жөн;

5. Салауатты өмір салтын ұстану керек;

6. Жеке бас гигиенасы ережелерін қатаң сақтау керек, бұл тек қыздарға ғана емес, ер адамдарға да қатысты;

7. Иммунитетті күшейту керек;

8. Дұрыс тамақтануға тырысу керек және денсаулыққа зиянды тағамдарды жемеу қажет.

Әйелдің репродуктивті денсаулығы ана құрсағында қалыптаса бастайды, осы сәттен бастап болашақ жыныс жасушаларының түзілуі жүреді. Осы кезеңде олардың қаншасы қалыптасса, соншасы кейінірек әйел өмірінің репродуктивті кезеңінде жетіледі. Болашақ ана қызының репродуктивті жүйесінің қалыптасуына жауапты екен. Туғаннан кейін және ересек жастағы нәзік жандылардың әрқайсысы өз денсаулығына, соның ішінде репродуктивті денсаулығына жағымды да, жағымсыз да әсер ете алады. Ерте жастан бастап ана сүтімен қыздарға гигиена мен өзін-өзі күтудің дұрыс негіздерін үйретіп, сіңіру керек. Кейде аналар бұл мәселеге тиісті назар аудармайды, сондықтан өте жас қыздар арасында жыныс және бөліп шығару жүйесінің аурулары көп. Осындай мәселелердің ішіндегі біріншілікті жыныстық жүйенің қабыну аурулары алады. Егер олар емделмеген болса, созылмалы түрге ауысады және болашақта әйелдің репродуктивті денсаулығына айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Ерте түсік жасатудың алдын-алудың маңызы түсінікті шығар шығар, әсіресе біріншісі, болашақ ана болуды біржолата тоқтатуы мүмкін.

Соңғы жылдары репродуктивті денсаулықтың көрінісі алаңдатып жүр. Мұны келесі мысалдар дәлелдейді: бала туу жасындағы халықтың көп бөлігі әртүрлі инфекциялық және қабыну ауруларымен ауырады; ерлердің де, әйелдердің де репродуктивті денсаулығы күрт нашарлап келеді; ұрпақсыз некелер саны жыл сайын артып келеді; нәресте өлімі азаймай, керісінше көбейіп келеді; балалардың көп бөлігі генетикалық аурулармен туады; онкология қоғамымыздың дертіне айналуда, науқастардың көп бөлігі жас ұрпаққа жатады; ұлттың генофонды тез сарқылуда.

Сондықтан, әсіресе, жастардың репродуктивті денсаулығын нығайтуға және жақсартуға ерекше назар аудару қажет. Репродуктивті денсаулық сақтау жас отбасылар мен адамдардың репродуктивті денсаулығын сақтай алатын көптеген әдістерді, ем түрлері мен қызметтерді қамтиды. Әр түрлі аурулардың, әсіресе жыныстық салаға әсер ететін аурулардың алдын алу үшін көп жұмыс қажет. Тәрбие отбасынан басталып, оқу орындарында жалғасуы керек. Бұл туралы жас ұрпақпен сөйлесуіміз керек. Ерекше рөл атқаратын шаралар: түсік жасатудың алдын-алу, әсіресе ерте жаста; әр түрлі жыныстық жолмен берілетін инфекциялардан қорғану; отбасын жоспарлау және бала туу мәселелерін қарастыру. Адамның репродуктивті денсаулығы көп жағдайда өзіне байланысты.